Çöl denildiğinde hepimizin aklına istisnasız kavurucu bir güneş, uçsuz bucaksız sarı kum tepeleri, develer ve kaktüsler gelir, ancak iklim bilimi ve coğrafya dünyası için bir yerin çöl olup olmaması kumla, güneşle veya yüksek sıcaklıkla ilgili değildir.
Bilimsel olarak bir bölgenin çöl sınıfına girmesi, gökyüzünden o toprağa ne kadar az su düştüğüyle, yani yıllık yağış miktarıyla tanımlanır. İşte bu katı tanım doğru kabul edildiğinde, Antarktika sadece en büyük “soğuk çöl” değil; Sahra’yı fersah fersah geride bırakan, her türden çölün yeryüzündeki en büyük mutlak lideridir.
250 milimetre kuralı
Uluslararası meteoroloji standartlarına göre; bir bölgeye yılda ortalama 250 milimetreden (10 inç) daha az yağış düşüyorsa, o bölge resmi olarak çöl kabul edilir.
Bu yağışın kavurucu bir havada yağmur olarak mı, yoksa dondurucu bir fırtınada kar, sis veya pus şeklinde mi geldiğinin hiçbir önemi yoktur.
Yaklaşık 14,2 milyon kilometrekarelik devasa bir alanı kaplayan Antarktika, bu kuraklık eşiğini çok rahat bir şekilde geçiyor. Kıta genelinde yıllık ortalama yağış miktarı sadece 166 milimetre civarında kalıyor. Hele ki kıtanın iç kesimlerine doğru ilerledikçe bu oran keskin bir şekilde düşüyor: Yüksek iç platoda yılda sadece 25 ila 50 milimetre kar yağışı görülürken, güney kutbuna en yakın kurak noktalarda bu rakam yıllık 10 milimetrenin bile altına iniyor. Bu veriler, Antarktika içlerini Dünya üzerindeki en kurak ve nemsiz yer haline getiriyor.
Sahra aslında 3. sırada
Dünyanın en büyük çölü olarak bilinen Sahra Çölü, yaklaşık 9,2 milyon kilometrekarelik alanı ile aslında sadece dünyanın en büyük “sıcak” çölüdür. Genel klasmanda ise Sahra ancak üçüncü sırada yer alabilmektedir; çünkü gezegenin en büyük ilk iki çölü kutup bölgelerinde, yani tamamen donmuş halde bulunur.
News
