Baybars: Güvenlik tesadüfe bırakılamaz, bağımsız araştırma yapılmalı

Bağımsız Milletvekili Ayşegül Baybars, Gündem Kıbrıs Web TV’de Genel Yayın Yönetmeni Çiğdem Aydın’ın konuğu olarak gündeme ilişkin soruları yanıtladı.

Filo Jet faciasının toplumda 6 Şubat depremlerinin ardından yaşanan travmayı yeniden tetiklediğini ifade eden Baybars, ihmallerin, denetimsizliğin ve kötü yönetimin faturasını insanların ödediğini söyledi.

Ülkedeki birçok sistemin eskidiğini ve mevcut kuralların uygulanması noktasında kamu bürokrasisinde eksiklikler bulunduğunu kaydeden Baybars, deniz taşımacılığının da devletin sorumluluğu altında yürütülen bir kamu hizmeti olduğuna işaret etti.

“Güvenlik tesadüfe bırakılamaz” ifadelerini kullanan Baybars, denetim, ruhsatlandırma, sefer güvenliği ve acil durum prosedürlerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini kaydederek, yalnızca gemiye “sefere elverişlidir” onayı verilmesinin yeterli olmadığını söyledi.

“O sertifika ile bu sefer yapılabilir miydi?”

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı’nın Türk Loydu tarafından onay verildiği yönündeki açıklamalarını da değerlendiren Baybars, söz konusu sertifikanın kapsamının sorgulanması gerektiğini belirtti.

Baybars, “Sayın Arıklı, Türk Loydu onay verdi diyor ama bu yetmiyor. Bir sertifikasyon var ancak şu soru çok önemli: Bu sertifikasyon, 3 metreyi aşan dalgalı bir havada, bu kadar yolcu ile uluslararası sularda sefer yapabilecek ehliyeti barındırıyor muydu?” diye sordu.

Türk Loydu tarafından verilen sertifikanın tek başına Mersin-Girne seferinin gerçekleştirilmesi için yeterli olmadığını savunan Baybars, sefer izninde Limanlar Dairesi’nin sorumluluğuna dikkat çekti.

Baybars, “Evet, Türk Loydu bir sertifika verdi ama Mersin-Girne seferine onay verecek olan Limanlar Dairesi’dir. O sertifikaya ait seferi düzenlemek Limanlar Dairesi’nin sorumluluğudur. Bence burada ilk bakılması gereken budur. O sertifika ile bu sefer yapılabilir miydi?” dedi.

Uzmanların değerlendirmelerinin de dikkate alınması gerektiğini ifade eden Baybars, KKTC’de deniz kurtarma, can kurtarma ve sefer güvenliğine ilişkin birçok uluslararası sözleşmenin Meclis’ten geçirilerek iç hukukun parçası haline getirildiğini kaydetti.

Baybars, “Uzmanlardan okuduğumuzdan ve gördüğümüzden biliyoruz ki biz Limanlar Dairesi ve ülke olarak Meclisimizden birçok uluslararası sözleşme geçirmişiz. Deniz kurtarma, can kurtarma ve sefer güvenliği konularında dünyada uygulanan sözleşmeleri biz de iç hukukumuzun parçası haline getirmişiz. 2008’de Limanlar Dairesi burada izinlendirme sürecini nasıl yaptı? Bunun araştırılması gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Kaptanın yeterli eğitimi var mıydı?”

Facianın meydana gelişinden önceki sürecin de ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiğini belirten Baybars, kaptanın eğitim ve yeterliliğinin de araştırılması gereken başlıklardan biri olduğunu söyledi.

Baybars, “Yine bizim mevzuatımızda şu var; olayın oluşmasından önce kaptanın seyir güvenliğini sağlamak için yeterli eğitimi var mıydı? Bunun da değerlendirilmesi gerekiyor” dedi.

“Arıklı’nın her açıklaması akıllara zarar”

Deniz taşımacılığının son derece uzmanlık gerektiren bir alan olduğuna işaret eden Baybars, Bakan Arıklı’nın açıklamalarını sert sözlerle eleştirdi.

Baybars, “Arıklı’nın her açıklaması akıllara zarar. Kendi bakanlığının yetki alanlarından da bihaber. Deniz taşımacılığı basit değil. Her kaptanın denizde seyir ederken kullandığı geminin türüne göre sorumlulukları farklıdır. Küçük gemi, hızlı deniz aracı, yük gemisi; bunların denizde gidişleri arasında dağlar kadar fark var” diye konuştu.

“Meclis’te araştırma komitesi kurulmalı”

Hükümetin olayın sonuna kadar gidileceğini açıkladığını hatırlatan Baybars, soruşturmanın bağımsız şekilde yürütülmesi ve Cumhuriyet Meclisi’nde araştırma komitesi kurulması gerektiğini söyledi.

Facia sırasında yaşananların da tek tek değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Baybars, kaptanın ve mürettebatın davranışları ile tahliye prosedürlerinin araştırılmasını istedi.

“Kaptan gemiyi durdurmadı, yolculara bilgi verilmedi, doğru tahliye prosedürü uygulanmadı. Bunlar da aslında değerlendirilmesi gereken meseleler. Ve tabii ki bunlar Limanlar Dairesi’ni ve Bakanlığı da bağlıyor” diyen Baybars, mürettebatın acil durumlara hazırlığının da sorgulanması gerektiğini kaydetti.

Baybars, “Mürettebata tatbikat yaptırıldı mı? Gemi içerisindeki teçhizat kontrol edildi mi? Bunların hepsinin ortaya çıkarılması gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“İstifa için daha ne gerekiyor?”

Bakan Arıklı’nın zaman zaman yaptığı “istifa ederim” açıklamalarını da eleştiren Baybars, yaşananların ardından siyasi sorumluluk alınması gerektiğini söyledi.

Baybars, “Arıklı’nın ikide bir ‘istifa ederim’ demesi… Daha ne gerekiyor? Açıklamaları da bir bakana yakışır açıklamalar değil. Bu sorumluluğun silsilesini üzerinde taşıdığı görünümünü vermiyor. ‘Ben bilmiyorum, daire bilir’ deniliyor. Tamam, denizcilikten anlamayabilirsiniz ama o sorumluluğun gereklerini yapmak zorundasınız” diye konuştu.

“Bu ilk ödediğimiz bedel değil”

Deniz faciasının ülkede denetimsizliğin yol açtığı ilk ağır sonuç olmadığını kaydeden Baybars, trafik kazalarını da örnek gösterdi.

Baybars, “Bu ilk ödediğimiz bedel değil. Trafikte de söyledik aynı şeyi. Ölümle sonuçlanan trafik kazaları ortada. Ehliyet verme sistemi, sürüş okulları denetlenmiyor. Ehliyet sistemini yabancılar açısından değiştirmediniz. Siz her şeyi gevşettiniz ve çok kolay erişilebilir yaptınız” dedi.

Son bir yılda meydana gelen trafik kazalarının tablosunun ortada olduğunu ifade eden Baybars, özellikle ülkeye turist olarak gelen veya ülkede yabancı statüsünde bulunan sürücülere ilişkin düzenlemelerin gözden geçirilmesi gerektiğini savundu.

Baybars, “Trafik kazalarının son bir yılı ortada. Turist olarak ya da ülkede yabancı olan insanlar en çok kazaları yapıyor. Demek ki devlet burada da denetim yapmıyor. Canımızla, malımızla ödüyoruz bunu ve toplumsal bedelleri oluyor” ifadelerini kullandı.

Yaşananların siyasi sorumluluğunun göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Baybars, “Bu işin siyasi sorumluluğu önemli. Yönetemedikleri ve bunu insan canıyla ödettikleri bir yer var ortada. Üç gündür Sayın Arıklı’nın kendi bakanlığının görevini layıkıyla yaptığına dair tek bir açıklamasını duymadım” dedi.

“Başbakan, Arıklı’yı görevden almalı”

Toplumun yaşanan olaylar nedeniyle ciddi bir tepki içerisinde olduğunu ifade eden Baybars, hükümetin sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi.

Baybars, “Siz sürekli toplumun sinir uçlarıyla oynuyorsunuz. Sayın Arıklı gereğini yapmazsa Sayın Başbakan görevini yapmalı ve Arıklı’yı görevden almalı” ifadelerini kullandı.

Arıklı’nın facianın ilk gününden itibaren sergilediği tavrı da eleştiren Baybars, “Arıklı’nın ilk günden tavrı ciddiyetsiz ve umursuz. Büyük bir facia yaşadık. Bir an evvel, bu acıların tekrar yaşanmaması için politika ortaya koymalıyız” dedi.

“Her anlamıyla sınıfta kalmış bir bakanlık”

Ülkedeki denetim sorunlarının yalnızca deniz ve kara ulaşımıyla sınırlı olmadığını belirten Baybars, deprem güvenliği, yapı denetimleri, sel felaketleri ve iklim değişikliğine karşı alınması gereken önlemlere de dikkat çekti.

Baybars, “Deprem ülkesinde yaşıyoruz, hâlâ sıkıntılar yaşıyoruz. Binalar yapılırken denetimler oluyor mu? Sel felaketleri yaşıyoruz. İklim değişikliği ortada. Bunlar şaka değil” diye konuştu.

Devletin temel görevinin vatandaşların can ve mal güvenliğini sağlamak olduğunu vurgulayan Baybars, denetim mekanizmalarının etkin şekilde işletilmesi gerektiğini belirterek, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı’nı eleştirdi.

Baybars, “Her anlamıyla sınıfta kalmış bir bakanlık” ifadelerini kullandı.

“Esas batan kamu hizmeti, kamu düzeni ve kamusal denetim”

Baybars, Filo Jet faciasının yalnızca yaşanan olay üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, ülkedeki kamu hizmeti, kamu düzeni ve kamusal denetim mekanizmalarının yeniden güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Ülkede esas batan kamu hizmeti, kamu düzeni ve kamusal denetim. İnsanların insanca yaşayabilmesi için oraları tekrardan ayağa kaldırmamız gerekiyor” diyen Baybars, yaşananların ardından hem sorumluların ortaya çıkarılmasının hem de kamu kurumlarındaki işleyişin yeniden düzenlenmesinin önemine dikkat çekti.

“Yargı doğruyu yapmıştır”

Filo Jet faciasına ilişkin yürütülen soruşturma ve mahkeme sürecini de değerlendiren Baybars, polisin ilk aşamada olayla bağlantılı olabileceği değerlendirilen 16 kişinin tutuklanması yönünde talepte bulunduğunu belirtti.

Baybars, polisin mahkemeye gerekli izahatı yaptığını ifade ederek, “Polis ilk nazarda 16 kişinin olayla ilgili olabileceğini değerlendirerek, derdest edilip mahkemeye çıkarılmaları için tutukluluk istemiş. Gerekli izahı yapmış ki mahkeme de ‘Gidin, 16 kişiyi tutuklayın, sorgusunu yapın, mahkemeye çıkması gerekiyorsa çıkarın’ demiş” şeklinde konuştu.

Her gözaltına alınan kişinin mutlaka mahkemeye çıkarılması gibi bir zorunluluk bulunmadığını ifade eden Baybars, polisin yaptığı soruşturma sonucunda kişinin suçla bağlantısının olmadığı kanaatine varması halinde mahkemeye çıkarılmayabileceğini kaydetti.

Ancak böylesine ciddi bir faciada yargının ikinci bir denetim mekanizması olarak devreye girmesini önemli bulduğunu belirten Baybars, ilgili yargıcın yaklaşımının değerli olduğunu söyledi.

Baybars, “Bu kadar ciddi bir faciada hukuken ikinci bir denetim mekanizması istemesi açısından ilgili yargıcın yaptığı çok değerli. Böylesi büyük bir ihmaller zincirinin olduğu, hem cezai hem de hukuki sorumluluğun birçok kişide olabileceği bir meselede mahkemenin, ‘Onlar da mahkeme sürecinden geçsin. Polisin bilgisiyle yetinmeyeyim, ben de bu konuda söz söylemek istiyorum’ demesi çok anlamlı” ifadelerini kullandı.

“Bağımsız yargı güvenilecek kalelerimizden biridir”

Mahkemeye çıkarılan bazı kişiler hakkında tutukluluk emri verilmediğine de işaret eden Baybars, bunun yargısal denetimin işlediğinin bir göstergesi olduğunu belirtti.

Baybars, “O kişiler mahkemeye geldi ancak tutukluluk verilmedi. Yargı doğruyu yapmıştır. Bizim bağımsız yargımız, güvenilecek kalelerimizden biridir” dedi.

Filo Jet faciasının topluma mal olmuş, siyasi sorumluluk ve yönetim zaafiyeti boyutları bulunan büyük bir olay olduğunu ifade eden Baybars, Meclis’te araştırma komitesi kurulması yönündeki çağrısını yineledi.

Baybars, “Topluma mal olmuş, siyasi sorumluluğu da olan, yönetim zaafiyeti içeren bu büyük olayda araştırma komitesi kurulması elzemdir. Her şey açık, şeffaf ve hukuka uygun yapılmalı” ifadelerini kullandı.