Sivrisineklerin hedefindeki kişiler belli oldu: Bilim insanları açıkladı

Sivrisineklerin bazı kişileri neden sürekli ısırırken bazılarına neredeyse hiç yaklaşmadığı bilimsel araştırmaya konu oldu. 119 gönüllüyle yapılan deney, “tatlı kan” inanışının aksine sivrisineklerin tercihinde ciltteki bakterilerin oluşturduğu kokunun belirleyici olabileceğini gösterdi.

ABD’deki Florida Uluslararası Üniversitesi’nde görevli bilim insanları, sivrisineklerin neden bazı insanları diğerlerinden daha fazla tercih ettiğini araştırdı. Çalışmada, farklı sivrisinek türlerinin aynı kişilere yönelmediği ve her türün farklı bir insan profiline ilgi gösterebildiği belirlendi.

iScience dergisinde yayımlanan araştırma kapsamında 119 gönüllü deneylere katıldı. Katılımcıların kolları cam bir silindire yerleştirilirken diğer bölümde üç farklı sivrisinek türünün aç dişileri bırakıldı.

Araştırmacılar sarı humma sivrisineği, Asya kaplan sivrisineği ve güney sivrisineğinin katılımcılara yönelimlerini ve ısırıklarını inceleyerek türler arasındaki tercih farklılıklarını karşılaştırdı.

HER TÜRÜN “FAVORİSİ” FARKLI

Sonuçlar, bir sivrisinek türü için oldukça çekici olan kişinin başka bir tür tarafından aynı ölçüde tercih edilmeyebildiğini gösterdi. Araştırmada hiçbir katılımcının üç sivrisinek türü açısından da eşit derecede çekici olmadığı belirtildi.

Bilim insanlarına göre bu farklılığın arkasındaki önemli faktörlerden biri insan derisindeki bakteriler ve bunların meydana getirdiği vücut kokusu.

Araştırmada katılımcıların ciltlerinde 246 farklı bakteri türü tespit edildi. Bunlardan yalnızca birinin bütün katılımcılarda ortak olduğu görüldü. Bu durum, insanların ciltlerindeki mikrobiyal yapının kişiden kişiye büyük ölçüde değişebildiğini ortaya koydu.

Araştırmacılar bu yapıyı adeta kişiye özgü bir “bakteri parmak izi” olarak değerlendiriyor.

“TATLI KAN” DEĞİL, CİLT KOKUSU

Araştırmanın sonuçları, halk arasında sıkça kullanılan “tatlı kanlı insanları sivrisinekler daha fazla ısırır” düşüncesine de farklı bir açıklama getiriyor.

Sivrisinekler bir insana yaklaşırken kanın tadını önceden algılamıyor. Nefesle yayılan karbondioksit, vücut sıcaklığı ve nem gibi sinyallerin yanı sıra özellikle deriden yayılan kokular yönelimlerinde önemli rol oynuyor.

Her sivrisinek türünün ciltteki bakterilerin meydana getirdiği koku bileşimindeki farklı sinyallere tepki verebildiği belirtiliyor. Bu nedenle bir kişi belirli bir sivrisinek türünün hedefi olurken başka bir tür için daha az çekici olabiliyor.

ERKEKLER BİRAZ DAHA FAZLA ISIRILDI

Araştırmada cinsiyete ilişkin de dikkat çeken bir sonuç elde edildi. Sarı humma sivrisineğinin erkekleri kadınlardan biraz daha fazla tercih ettiği görüldü. Ancak araştırmacılar aradaki farkın küçük olduğunu vurguladı.

İncelenen diğer iki sivrisinek türünde ise kadın ve erkekler arasında belirgin bir tercih farkına rastlanmadı.

BAZI BAKTERİLER KORUYUCU OLABİLİR

Araştırmanın bir diğer dikkat çekici sonucu ise bazı cilt bakterilerinin sivrisinekleri çekmek yerine uzaklaştırabilecek olması.

Özellikle Pseudomonas cinsi bakterilerle ilişkili bazı cilt özelliklerinin daha düşük ısırılma olasılığıyla bağlantılı olabileceği değerlendirildi.

Araştırmacılar, cilt mikrobiyomu ile sivrisineklerin tercihleri arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılmasının gelecekte yeni sivrisinek kovucu yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini düşünüyor.