Mizah, tarih boyunca otoriteyi eleştirmenin, toplumsal tabuları yıkmanın ve distopik gerçeklikleri kahkahaya tahvil etmenin en güçlü yolu oldu. Ancak günümüzde “neyin şakasının yapılıp yapılamayacağı” sorusu, hem Türkiye’de hem de dünyada ifade özgürlüğünün en sıcak çatışma cephesini oluşturuyor. Bir tarafta batı dünyası, yasal engelleri aşmış görünse de dijital dünyanın getirdiği toplumsal linç mekanizmalarıyla sahne özgürlüğünü tartışıyor.
Diğer tarafta ise Türkiye, politik ve kara mizah yapan sanatçıların doğrudan hukuki yaptırımlarla karşı karşıya kaldığı, kahkahanın adliye koridorlarında yankılandığı bir dönemeçten geçiyor. Son olarak komedyen Deniz Göktaş’ın “Ölü Deniz” adlı gösterisinin ardından havalimanında gözaltına alınması son günlerin en tartışılan gündemlerinden biri haline geldi.
KİM BU ÖLÜ DENİZ?
18 Nisan 1994 Ankara Mamak doğumlu olan İmran Deniz Göktaş, Çorumlu ve Alevi kökenli, işçi-memur bir ailenin çocuğu. Türkiye’nin en prestijli okullarından ODTÜ Psikoloji Bölümü’nü başarıyla tamamlayan Göktaş, ardından Kadir Has Üniversitesi’nde Sinema ve Televizyon üzerine yüksek lisans yaptı.
‘AÇIK MİKROFON’LA SAHNEYE ÇIKTI
TuzBiber stand-up ekibinin açık mikrofon etkinliklerinde sahne alarak adını duyuran Göktaş, alışılmışın dışındaki sakin ama bir o kadar da sarsıcı tarzıyla tanınıyor. Dönemin popüler mizah dergisi Uykusuz’da yazarlık yapan, fenomene dönüşen Gibi dizisinde konuk oyuncu olarak yer alan ve Ben Tek Siz Hepiniz (2022) adlı ödüllü kısa filmin başrolünü üstlenen Göktaş, modern Türkiye’nin en entelektüel komedyen kuşakları arasında gösteriliyor.
“DENİZ GÖKTAŞ’A AYIRACAK VAKTİM YOK”
Göktaş’ın sahne performanslarının ötesinde, kitlelerle kurduğu bağın dijital temeli popüler podcast serisi “Deniz Göktaş’a Ayıracak Vaktim Yok” ile atıldı.
Geleneksel fıkra anlatıcılığının ya da sıradan “ofansif şakaların” aksine bu podcast; sosyolojik tespitler, psikolojik tahliller ve Türkiye’nin boğucu politik atmosferini harmanlayan serbest çağrışımlı bir monolog formatına sahipti. Göktaş’ın dershanelerden günlük kaygılara, felsefi açmazlardan toplumsal histerilere kadar uzanan geniş bir yelpazede “ileri geri konuşarak” ürettiği bu içerik, bugünkü “Ölü Deniz” gösterisine giden yapı taşlarını döşedi ve sanatçının entelektüel komedi kimliğini dijital hafızaya kazıdı.
DÜNYADA MİZAHIN SINIRINI YASA DEĞİL TOPLUM BELİRLİYOR
Deniz Göktaş’ın gözaltına alınışı, akıllara “Dünyada mizah özgürleşirken, Türkiye’de geriliyor mu?” sorusunu getirdi. Ancak küresel ölçekteki veriler, mizahın her coğrafyada farklı bir duvarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Bu engeller ülkelerin yönetim biçimlerine ve toplumsal reflekslerine göre büyük farklılıklar arz ediyor.
News
