Ay’ın gizemlerini çözmeye bir adım daha yaklaşmış olabiliriz.
Chandrayaan-3 görevi ile Ay’ın güney kutbuna inmeyi başaran Hindistan’ın uzay aracı, 1970’lerden bu yana Ay’daki ilk sismik verileri kaydetmiş olabilir.
Kaydedilen hareketin doğal sismik veri olduğu doğrulanırsa, bu bilgiler bilim insanlarının Ay’ın gizemlerini çözmesine yardımcı olabilir.
Sarsıntılar Vikram iniş aracının yerleşik Ay Sismik Aktivite Aracı (ILSA) tarafından kaydedildi. Ay’daki ilk Mikro Elektro Mekanik Sistemler (MEMS) teknolojisi tabanlı araç olan ILSA, yüzeyde hareket eden Pragyan keşif aracının sismik hareketlerini kaydetmişti. Cihaz bunun yanı sıra deprem ya da çarpma olduğu tahmin edilen doğal bir olayı da algıladı.
Hindistan Uzay Araştırma Örgütü (ISRO) yaptığı açıklamada, ‘‘ILSA’nın birincil amacı doğal depremler, darbeler ve yapay olaylar tarafından üretilen yer titreşimlerini ölçmek. Gezginin 25 Ağustos 2023’teki seyri sırasında kaydedilen titreşimler grafikte gösteriliyor’’ diye yazdı.
‘‘Buna ek olarak 26 Ağustos 2023 tarihinde kaydedilen ve doğal olduğu anlaşılan bir sismik olay da görülüyor. Bu olayın kaynağı şu anda araştırılıyor.’’
Ay’da deprem olması neden önemli?
Bu haber son derece heyecan verici. Çünkü bugüne kadar Ay için elimizdeki en iyi sismik veriler 1960’ların sonu ve 1970’lerde Apollo programı tarafından toplananlardı. Bu sebeple bilim insanları Ay’daki sismik aktivite hakkında bilgi elde etmek için can atıyordu. Şimdi ise bu sismik veriler, Ay’ın iç katmanlarının işleyişine dair büyük ipuçları sağlayabilir.
ISRO Ay’a ineli sadece birkaç hafta olmasına rağmen, şimdiden bir dizi bilimsel gözlem gerçekleştirdi ve güney kutbundaki ilk elementleri tespit etti bile. Ancak şu anda hem iniş aracı hem de keşif aracı uyku modunda. Bunun nedeni Ay’da bulundukları yerde 14 gün boyunca gece olması. Vikram ve Pragyan, kendilerinden önceki diğer Ay görevleri gibi güneş enerjisiyle çalışıyor. Dolayısıyla Güneş’in yokluğunda pilleri şarj edilmediği için geceleri ‘‘uyuyor’’.
Vikram ve Pragyan 22 Eylül’de uykudan uyanacak ve Ay’ın güney kutbunun gizemlerini çözmeye devam edecek.
News
