İran savaşı Suudi Arabistan’a beklenmedik ekonomik ve jeopolitik kazanımlar sağladı. Savaş, enerji akışlarını bozarken Suudi Arabistan milyarlarca dolarlık ek petrol geliri elde etti; Hürmüz Boğazı krizine karşı alternatif ticaret ve lojistik hatlar hız kazandı.
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, İran savaşı sırasında beklenmedik ekonomik ve stratejik kazanımlar elde etti. İran savaşı enerji akışlarını bozarken ve küresel ekonomileri sarsarken Suudi Arabistan milyarlarca dolarlık ek petrol geliri sağladı.
Bloomberg’ün haberine göre; Suudi Arabistan’ın petrol ihracat geliri savaşın ilk tam ayında 24,7 milyar dolara çıkarak son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Hürmüz Boğazı’nın büyük ölçüde kapanması sonrası Suudi Arabistan, Kızıldeniz üzerinden alternatif ticaret koridoru oluşturdu. Doğu-Batı petrol boru hattı sayesinde Suudi petrolü Hürmüz Boğazı’nı bypass ederek ihracata devam etti. Suudi otoyol ağı ise binlerce kamyonun gübre ve tüketim mallarını Kızıldeniz limanları üzerinden Körfez’e taşımasını sağladı.
EKONOMİ VE ENERJİDE KAZANIMLAR
Ekonomi ve enerji tarafında IMF, Suudi Arabistan’ın 2026 büyüme tahminini 0,9 puan düşürerek yüzde 3,1’e indirdi. IMF’nin bu revizyonu Körfez ülkeleri arasında Umman’dan sonra en düşük aşağı yönlü güncelleme oldu.
Bloomberg Economics, savaşın Suudi Arabistan’a her ay ek harcamalar nedeniyle GSYH’nin yaklaşık yüzde 1,5’i kadar maliyet oluşturduğunu hesapladı. Buna karşın petrol fiyatlarındaki yükseliş Suudi bütçe gelirlerini destekledi. Suudi Arabistan ana borsa endeksi savaşın başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 3 yükselirken, Dubai ve Abu Dabi borsaları aynı dönemde sırasıyla yaklaşık yüzde 10 ve yüzde 7 düştü.
LOJİSTİK VE TİCARET REKABETİ
Lojistik ve ticaret rekabetinde Suudi Arabistan, Neom projesinin bazı bölümlerini lojistik merkezine dönüştürmeyi değerlendiriyor. Neom limanının Avrupa şirketleri için BAE, Kuveyt ve Irak’a erişim merkezi haline getirilmesi planlanıyor. Ayrıca Suudi Arabistan’ın 1 trilyon dolarlık kamu yatırım fonunun ulaşım ve tedarik zinciri varlıklarını birleştirerek büyük bir lojistik şirketi kurmayı değerlendirdiği belirtildi.
Bölgedeki diğer ülkelerde de benzer adımlar dikkat çekiyor. BAE doğu kıyısında alternatif ihracat merkezi kurarken, Füceyre limanına uzanan petrol boru hattını genişletiyor. Umman ise Şarja ile yeni bir ticaret koridoru başlattı. Körfez ülkeleri Hürmüz Boğazı’na alternatif ticaret ve enerji rotaları geliştirmeye başladı.
JEOPOLİTİK VE GÜVENLİK
Jeopolitik ve güvenlik başlığında ABD’li yetkililer, Washington ile Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açacak bir anlaşmaya yaklaştığını ifade etti. Donald Trump ise İran anlaşması konusunda acele etmeyeceğini açıkladı. Yemen’deki Husilerin son yıllarda Kızıldeniz’de gemilere saldırılar düzenlediği, ancak İran savaşı sırasında Suudi Arabistan’a yönelik bir saldırı gerçekleştirmediği belirtildi.
Analistler ise Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltmaya yönelik ticaret çeşitlendirmesinin kalıcı hale geleceği değerlendirmesinde bulunuyor.
Bu site deneyiminizi geliştirmek için zorunlu çerezleri kullanır. Reklam ve
analitik çerezleri için onayınızı alıyoruz. Detaylı bilgi için
aydınlatma metnimizi okuyun.
News
