Gündem Kıbrıs Özel Haber
Ekonomist Yard. Doç. Dr. Ahmet Melih Karavelioğlu, Gündem Kıbrıs Web TV’de Bahar Sancar’ın konuğu olarak ekonomik gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
ABD, İsrail ve İran savaşının küresel piyasaya etkilerini anlatan Karavelioğlu, “Hayatın daha pahalılaşacağı bir dönem bizleri bekliyor. Petrol fiyatlarının artması hem ulaşım hem üretimle ilgili maliyetlerin artması anlamına geliyor. Dünya bu tür petrol fiyatlarından kaynaklanan şokları daha önce yaşadı. 1973, 1980 yıllarında, daha sonraki savaşlarda ve OPEC’in ambargo uygulamasından kaynaklanan çok ciddi petrol şokları yaşandı. Geçmiş grafikerle baktığımızda da hem enflasyon yükselmiş, hem işsizlik artmıştır. Diğer yandan da dünya ekonomisi küçülmüştür. Bu noktada en olumsuz durum ise enerji ithalatında dışa bağımlı ülkelerde yaşanıyor. Özellikle Uzak Doğu ülkelerinde petrolü İran’dan çeken ülkelerde çok ciddi uygulamalar devreye alındı. Biz bu anlamda şanslıyız. Türkiye bu bağlamda çeşitliliği sağlamış bir ülkedir. Tedarik zinciri anlamında bir sıkıntı olmadı. Türkiye enerji ithalatı tarafında hızlı bir şekilde bağımlılığı da azaltır bir noktaya geldi. Hidroelektrik santralleri bu yıl yağmurun bol olması nedeniyle barajlar doldu ve santrallerin devreye girmesi olumlu gelişmelerdir. Bu olumlu gelişmelerin yanında, dünyada petrol fiyatlarının artmasından dolayı Türkiye’de de petrol fiyatları artmaya başladı. Bizde de yansıma oldu ve yüzde 40’ların üzerinde çok ciddi artışlar oldu. Türkiye’nin uyguladığı enflasyonu düşürme politikalarında bu durumlardan dolayı sapmalar yaşanmaya başladı. Hükümetin hedefi yüzde 16 iken yüzde 20’ye çekmek zorunda kaldı. Ancak şuanda baktığımızda beklenti, yüzde 30 seviyelerine geldi. Maliyetler tarafına da baktığımızda sadece üretim ve maliyetler değil, petrol türevi ürünlerden gelen de ciddi bir maliyet artışı yaşanacak. Jet yakıtlarında yüzde 100’lere varan artışlar söz konusundur” dedi.
KTOEÖS, İskele, Karpaz, Gazimağusa ve çevredeki okullarda grev yapacak İçeriği Görüntüle
“Maliyet tarafından hem de turizm tarafından olumsuz etkileneceğiz gibi görünüyor”
Konuşmasının devamında Karavelioğlu, “Bu anlamda bizim ülkemize dönüp baktığımızda, biz hem maliyet tarafından hem de turizm tarafından olumsuz etkileneceğiz gibi görünüyor. Bizi savaş doğrudan etkilemiyor olsa bile, petrol fiyatlarındaki ve jet yakıtlarındaki artışlardan dolayı turizm sektöründe maliyet artışlarını göreceğiz. Türk Lirasının son dönemlerde kontrol altında tutulmasından dolayı pahalı hale gelmesinden dolayı turizm sektörü Türkiye’de de rekabet edemez duruma gelmişti. Bunlar üzerinde ekonomi yönetiminin çalışması gerekir” dedi.
Döviz rezervleri hakkında da bilgi veren Karavelioğlu, “Enflasyonu düşürme programına, doların enflasyonun altında yükselmesi önemlidir. Kur artışı ve enflasyon arasında doğrudan bir bağlantı vardır. Bu nedenle de kontrol altında tutuyorlar. Nedendir anlaşılmaz ama Mart ayları Türkiye’ye son 3 yıldır sıkıntılı geliyor. Son 3 yılda rezervlerde ciddi kayıplar yaşandı. Bu dönemde savaşın başlamasıyla Türkiye’den yaklaşık 50-60 Milyar dolarlık bir çıkış oldu. Türkiye’de buna izin verdi. Ne zaman ateşkes oldu o zaman geri gelmeye başladılar. Bu da rezervlerin yeniden 23-24 milyar dolar seviyesine gelmesini sağladı. Şuanda ateşkes olsa da ortada yapılmış bir anlaşma olmadığı için herkesin diken üstünde olmasına neden oluyor” ifadelerini kullandı.
“Turizmde Rus turistlere yönelik bir çalışma yapılmasında fayda olur”
KKTC’de ekonomik anlamda yapılması gerekenleri söyleyen Karavelioğlu, “Savaştan dolayı Dubai’de ciddi bir güvenlik sorunu oldu ve bu nedenle de oradan çıkacak olan ciddi bir sermaye var. Güven birincil önemdedir. İkinci olarak hukuk çok önemlidir. Hukuk ve güvenlik konularında bir sıkıntılarımız bulunmuyor. Biz Türkiye tarafından korunan bir ülke olarak güvenlik açısından bir sıkıntı yaşamıyoruz. O nedenle inşaat alanında çok ciddi bir alternatif olabiliriz. Türk Devletleri Teşkilatı ile kurulan ilişkiler her geçen gün gelişiyor. O pazarlara açılmak gerektiğini düşünüyorum. Turizmde Rus turistlere yönelik bir çalışma yapılmasında fayda olur. Devlette kamu maliyesinin delik deşik olmasından kaynaklı nedenlerle çok ciddi sıkıntılar yaşayacağımızı görüyorum. İleride alınması gereken vergilerin şimdiden alınmaya çalışılması, nakit anlamında ciddi sıkıntılar yaşandığının göstergesidir. Çözüm olarak bir ekonomi politikası olmalıdır. Bu ülkenin kendi ekonomik gücü vardır, güçlü sektörleri vardır. Bizim onların önünü açmamız gerekmektedir. Bir ekonomi politikası olmadan doğal olarak ekonomi yönetilemiyor” dedi.
Borçlanma konusu: Bankacılık sektörünün devlete verebileceği kredinin öz kaynakları ile sınırlı bir limiti vardır
Borçlanma hakkında konuşan Karavelioğlu, “Borçlanma yapılabilir. Borçsuz devlet yoktur. Borcun nasıl alındığı ve nasıl ödeneceğine ilişkin iki yönü vardır. Hükümetin aldığı borç maaş ödemelerine gidiyor. İkinci konu ise borcun nasıl ödeneceğidir. Özellikle faizin yüksek seyrettiği bu dönemlerde, bu şekilde borçlanmaya faizleri ödemeden devam edilirse orada ciddi sıkıntılarla karşılaşılacaktır. Devletler yurt içinden ve yurt dışından borçlanırlar. Maliye Bakanı Özdemir Berova ‘Biz gerektiği kadar borçlanacağız’ dedi ancak borçlanmanın bir limitinin olduğunu unutmaması gerekiyor. Bankacılık sektörünün devlete verebileceği kredinin öz kaynakları ile sınırlı bir limiti vardır. Her banka da devlete kredi açmıyor ve borç vermiyor. Bir gün o sınıra geldiklerinde faizi de üstüne koyarak borçlandıklarında o zaman birilerinden ciddi anlamda kırmızı kart yeme ihtimalleri vardır. O limite çok yaklaşmamaları gerektiğinin farkında olmaları gerekmektedir.
“Önümüzdeki genel seçimde HP’den milletvekili adayı olacağım”
Siyasi hayatına Halkın Partisi’nde (HP) devam etme kararı alan Karavelioğlu, “Hayatımın 32 yılı bankacılık sektöründe geçti ve 22 yıl üst düzey yönetici olarak çalıştım. UBP’de durmanın bir anlamı yoktu. UBP Genel Başkanlığı’na aday olduğumda sloganım, ekonomiyi hedef alan temiz, planlı programlı bir siyaset anlayışıydı. Ekonomiyle ilgili Halkın Partisi’ne katabileceklerim üzerine çalışıyorum. Derdimiz ülkemizin geleceğidir. Bu ülke güzel bir ülke ancak iyi yönetilmiyoruz. İyi yönetmek için planlı ve programlı olmak lazım. Özellikle ekonomi anlamında HP’de arkadaşlarımızla bir araya gelerek halka bir şeyler anlatmamız gerekiyor. HP iktidara geldiğinde borçlanma sorununu nasıl çözeceğimizi, hayatı nasıl ucuzlatacağımızı, resen vergilerin nasıl durdurulacağı konusunda çalışma yapıyorum. Bu bağlamda sektörleri ziyaret ediyorum” dedi. Karavelioğlu, konuşmasının devamında ise “Önümüzdeki genel seçimde HP’den milletvekili adayı olacağım” diye konuştu.
News
