ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından ülkede hem yönetim hem de toplum düzeyinde büyük bir belirsizlik oluştu. The New York Times’ta yayımlanan analizde, çatışmaların derinleşmesiyle yaklaşık 100 milyon İranlının geleceğinin giderek daha belirsiz hale geldiği belirtilirken, savaş sonrası İran’da ortaya çıkabilecek altı farklı senaryo değerlendirildi.
ABD ve İsrail’in İran‘a yönelik başlattığı saldırıların ardından ülkede hem yönetim kademesinde hem de toplumda büyük bir belirsizlik ortaya çıktı. İran yönetiminin önemli isimlerinin yanı sıra yüzlerce sivilin hayatını kaybettiği saldırıların ardından Tahran yönetimi bölge genelinde ABD ve İsrail hedeflerine karşılık verdi.
6 FARKLI SENARYO ELE ALINDI
Tüm dünyanın gözü bölgeye çevrilmişken The New York Times’ta yayımlanan analizde, çatışmaların şiddetlenmesiyle yaklaşık 100 milyon İranlının geleceğinin giderek daha belirsiz hale geldiği vurgulandı. Analizde, savaşın ardından İran’da ortaya çıkabilecek altı farklı senaryo ele alındı.
REJİM AYAKTA KALABİLİR
Analize göre, üst düzey yetkililerin öldürülmesine rağmen İran’daki siyasi sistem tamamen çökmüş değil. Devrim Muhafızları ve devlet kurumlarının çok katmanlı yapısı nedeniyle rejimin ayakta kalma ihtimali bulunuyor. Ayrıca dış saldırıların ülkede milliyetçi duyguları güçlendirerek rejim etrafında bir kenetlenme yaratabileceği belirtiliyor.
ORDU GÜCÜ ELE GEÇİREBİLİR
Bir diğer senaryoya göre savaş sonrası ülkede en güçlü yapı olan Devrim Muhafızları daha fazla güç kazanabilir. Yeni bir dini lider seçilse bile gerçek siyasi gücün askeri yapıların elinde toplanabileceği ifade ediliyor. Analizde, güçlü bir askeri liderin ortaya çıkması ihtimalinin de bulunduğu belirtiliyor.
SİYASİ DEĞİŞİM FIRSATI
Analize göre bazı İranlılar için mevcut kriz, ülkede siyasi değişim için bir fırsat olarak görülüyor. Ancak savaşın yarattığı yıkım ve dış müdahale tartışmaları, bu sürecin nasıl ilerleyeceği konusunda ciddi belirsizlik yaratıyor.
MONARŞİ TARTIŞMALARI
Bazı çevrelerde 1979 devriminde devrilen Şah’ın oğlu Rıza Pehlevi’nin yeniden sahneye çıkabileceği tartışılsa da, analize göre İran toplumunda yabancı destekli bir liderin meşruiyet kazanması oldukça zor görünüyor.
BÖLGESEL KAOS RİSKİ
Analizde İran devletinin zayıflaması ya da çökmesi durumunda Orta Doğu’da yeni bir istikrarsızlık dalgası oluşabileceği uyarısı yapıldı. İran gibi büyük bir ülkenin parçalanmasının, göç krizlerinden silah kaçakçılığına kadar birçok soruna yol açabileceği ifade ediliyor.
İRAN HALKI GELECEĞİNİ BELİRLEYEBİLİR
Son senaryoda ise İran’da ekonomik kriz ve toplumsal huzursuzlukların siyasi dönüşümü tetikleyebileceği belirtiliyor. Ancak bunun gerçekleşebilmesi için savaşın sona ermesi ve İranlıların geleceğini dış müdahale olmadan belirleyebilmesi gerektiği vurgulanıyor.
News
