MİT arşivinden tarihi belge: Ayetullah Humeyni’nin Türkiye günlerine “çok gizli” ışık

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Milli İstihbarat Teşkilatı, İranlı lider Humeyni’nin 1964 yılında Türkiye’deki zorunlu ikametine dair “çok gizli” ibareli belgeleri yayımladı.

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), internet sitesindeki “Özel Koleksiyon” bölümünü çok konuşulacak bir belgeyle güncelledi. Yayımlanan raporda, İran İslam Devriminin lideri Ayetullah Humeyni’nin 1960’lı yıllarda Türkiye’deki zorunlu ikameti sırasında yürütülen gizli operasyonun detayları ortaya çıktı.

“BELLİ” TAKMA ADIYLA TAKİP EDİLMİŞ

MİT’in tozlu raflarından çıkarılan 11 Kasım 1964 tarihli emir yazısı, dönemin Milli Emniyet Hizmeti (MEH) Reisi Ziya Selışık imzasını taşıyor. “Çok gizli” ibaresiyle İstanbul Merkez Şefliği’ne gönderilen belgede, Humeyni’nin Türkiye’deki varlığının tam bir gizlilik ve güvenlik çemberi içinde yönetildiği görülüyor.

İstihbarat raporunda, Humeyni’den sadece “İranlı misafir” olarak bahsedilirken, tüm yazışmalarda ve şifreli mesajlarda kendisi için “Belli” kod adının kullanılması talimatı veriliyor.

BURSA’DA “YUVA AMİRLİĞİ” DENETİMİNDE İKAMET

Yayımlanan belgede, Humeyni’nin Bursa’da kalacağı evin ve günlük rutinlerinin bizzat “Bursa Yuva Amirliği” tarafından tanzim edildiği bilgisi yer alıyor. Raporda şu ifadeler dikkat çekiyor:

“İranlı misafir Türkiye’ye gelmiş ve Bursa’da ikameti kararlaştırılmıştır. Misafirin kalacağı evin ve misafirle ilgili diğer işler Bursa Yuva Amirliğince bizzat tanzim edilecektir. Gerekli talimat yazılı ve şifahi olarak Bursa Yuva Amirliği’ne gönderilmiştir.”

11 AYLIK TÜRKİYE MESAİSİ

Belge, Ayetullah Humeyni’nin 4 Kasım 1964 ile 5 Ekim 1965 tarihleri arasındaki Türkiye günlerini kapsıyor. İran’daki Şah rejimine muhalefeti nedeniyle sürgüne gönderilen Humeyni, yaklaşık 11 ay boyunca MİT’in (o dönemki adıyla MEH) sıkı gözetimi altında Bursa’da yaşamıştı.

MİT’in bu paylaşımı, Türk istihbarat tarihinin bölgesel siyasi kırılmalardaki rolünü ve tarihe yön veren isimlerin Türkiye’deki bilinmeyen izlerini kamuoyuna bir kez daha hatırlattı.