News
İngiliz The Mirror’da yer alan habere göre Riyad yönetimi, Mukaab’ın finansmanını ve genel fizibilitesini yeniden değerlendiriyor. Proje, Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu’nun (PIF) finanse ettiği New Murabba adlı dev dönüşüm alanının merkezinde yer alıyordu. Ancak fon, harcamaları kısmak için en iddialı ve pahalı girişimlerin bir bölümünü ertelemeye başladı.
EXPO VE DÜNYA KUPASI ÖNE ÇIKTI
Kaynaklar, Suudi Arabistan’ın NEOM ve The Line gibi ultra fütüristik projelerden kademeli olarak uzaklaşıp, daha kısa vadede sonuç verecek alanlara yöneldiğini belirtiyor. Yeni odak noktaları arasında:
– Expo 2030 için altyapı hazırlıkları
– 2034 Dünya Kupası projeleri
– 60 milyar dolarlık kültür bölgesi Diriyah
– Turizm odaklı mega proje Qiddiya
Bu yön değişikliğinin temel nedenlerinden biri de petrol fiyatlarının, tüm bu dönüşüm projelerini aynı anda finanse etmeye yetmeyecek seviyelerde seyretmesi.
MUKAAB NEDEN DURDU?
Mukaab projesi, 400×400 metre boyutlarında devasa bir metal küp inşa edilmesini öngörüyordu. Yapının içinde, yapay zeka destekli ve dünyanın en büyük ekranına sahip olması planlanan bir kubbe yer alacaktı. Ziyaretçiler, 300 metreden yüksek teraslı bir yapıdan bu alanı izleyebilecekti.
Ancak üç ayrı kaynağa göre şu anda kazı ve kazık çakma çalışmaları dışında tüm inşaat faaliyetleri durdurulmuş durumda. Mukaab’ın geleceği belirsizliğini korurken, New Murabba bölgesindeki çevre yapılaşmasının devam edeceği ifade ediliyor.
8 MİLYAR DOLARLIK ZARAR ROTA DEĞİŞTİRTTİ
Geçen ekim ayında, Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu’nun lojistik, yapay zeka ve madencilik gibi alanlara yönelerek strateji değiştirdiği bildirilmişti. Bu karar, 2024 sonunda ‘giga’ projelerde yaklaşık 8 milyar dolarlık yatırımın silinmesinin ardından geldi.
Ekonomi Bakanı Faysal el-İbrahim de kısa süre önce krallığın “bazı projelerin takvimini kaydırmak veya ölçeğini küçültmek zorunda kaldığını” kabul etmişti.
DİĞER MEGA PROJELER DE ERTELENDİ
Suudi Arabistan’ın, NEOM kapsamında planlanan Trojena projesinde yapılması öngörülen 2029 Kış Asya Oyunları da süresiz olarak ertelendi. Yetkililer, tesislerin zamanında hazır olmayacağını kabul etti.
The Mirror’a göre NEOM’un şu ana kadar açılan tek bölümü, Kızıldeniz’deki Sindalah yat limanı oldu. Ancak Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın, yüksek maliyetler nedeniyle sonuçtan memnun olmadığı belirtiliyor.
Danışmanlık şirketi Knight Frank, New Murabba bölgesinin toplam maliyetinin yaklaşık 50 milyar dolar olacağını öngörüyor. Projenin başlangıçta 2030’da tamamlanması planlanıyordu, ancak yeni hedef tarih 2040 olarak güncellendi. Öte yandan Mukaab’ın tasarımı, sosyal medyada Kâbe’ye benzetildiği gerekçesiyle de yoğun eleştiri almıştı.
