News
ABD Başkanı Donald Trump’ın, donanmanın İran’a doğru ilerlediğini söylemesi ve Ürdün’deki üsse F-15 savaş uçaklarının konuşlandırılması İran’a yönelik saldırı ihtimalini son noktaya çıkardı. ABD’nin son hamlelerinin ardından İran’dan ABD’ye çok sert yanıt geldi. İran’lı bir yetkili, “Herhangi bir saldırıyı bize karşı topyekün bir savaş olarak sayılacak ve mümkün olan en sert şekilde karşılık vereceğiz” uyarısında bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’daki protestoculara “Devam edin, yardım yolda” mesajı vermesinin ardından ABD-İran hattındaki gerilim bir nebze olsun durulmuştu. Ancak Trump, Davos’ta düzenlenen 56. Dünya Ekonomi Forumu (WEF) toplantılarının ardından Washington’a dönüşü sırasında İran’a USS Abraham Lincoln uçak gemisinin Basra Körfezi’ne ilerlediğine işaret etti. Çin merkezli uydu görüntüleri de normal şartlar altında İngiltere’deki Kraliyet Hava Kuvvetleri’nin Lakenheath üssünde konuşlu çok sayıda ABD F-15 savaş uçağının, Ürdün’deki Muvaffak Salti Hava Üssü’ne konuşlandırıldığı görüldü.
İngiltere merkezli The Telegraph gazetesinde yer alan habere göre, Güney Çin Denizi’nden Basra Körfezi’ne doğru ilerleyen USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve ona bağlı taarruz grubu, takip verilerini paylaşmayı bırakarak iletişimi kesti. İkinci bir uçak gemisi taarruz grubunun Akdeniz’e girdiği, üçüncüsünün ise Atlantik Okyanusu’nu geçerek İran’a doğru ilerlediği bildirildi.
Uzmanlara göre, ABD saldırı kapasitesine sahip olsa da başlangıçta yeterli savunmaya sahip değildi. Son hamleler ile ABD’nin bu açığı kapatmaya çalıştığını kaydeden uzmanlar, Katar’daki El Udeid Üssü’ne ve bölgedeki diğer noktalara Patriot ve THAAD hava savunma sistemlerinin konuşlandırıldığını aktardı.
“TRUMP, ZAYIF GÖRÜNMEKTEN KORKUYOR”
Geçtiğimiz hafta Trump’ın saldırı emrine çok yaklaştığı, ancak son anda geri adım attığı öne sürüldü. Trump’ın, İran’ın yüzlerce tutuklunun idam planını durdurmasını kendi uyarılarının sonucu olduğunu iddia etti.
İran Genel Başsavcısı Muhammed Muvahhidi, Trump’ın “Tahran yönetiminin 800 kişinin idam cezasını infaz etmekten vazgeçtiği” yönündeki iddialarını yalanladı ve “İddialar tamamen asılsızdır. Böyle bir sayı ve yargı tarafından alınmış bir karar söz konusu değil.” şeklinde konuştu.
Diplomatlar ve analistler; Trump’ın geri adımında Körfez ülkelerinin, kendi topraklarındaki ABD üslerinin İran füzeleriyle hedef alınmasından duyduğu endişe ile İsrail’in hava savunmasının yeterliliğine dair kaygılarının etkili olduğu yorumunda bulundu.
Batılı bir diplomat, “Trump, hiçbir şey yapmazsa zayıf görünmekten korkuyor” değerlendirmesinde bulundu.
ABD’DEN İRAN’A YENİ YAPTIRIM
ABD Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, bu adımın, Tahran yönetiminin “göstericilere baskı uygulamak için” kullandığı fonların kesilmesi amacıyla atıldığı belirtildi.
Açıklamada, Hindistan, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi ülkelerde bulunan 9 gemi ile bunlarla bağlantılı 8 şirketin, yüz milyonlarca dolar değerinde İran petrolü ve petrol ürünlerini yabancı pazarlara taşıdığı ifade edildi.
Bu gemiler ve şirketlerin yaptırım listesine eklendiği bildirilen açıklamada, ABD yönetiminin, protestocuların öldürülmesi nedeniyle Tahran üzerindeki baskıyı bu şekilde artırdığı kaydedildi.
Hazine Bakanlığı da yaptığı açıklamada, İran’a yönelik yeni yaptırımlar için “Tahran’ın, barışçıl protestoculara yönelik acımasız baskısını ve İran halkına yönelik ihlallerini gizlemek için internet erişimini kapatmasını” gerekçe gösterdi.
İRAN’DAN SERT YANIT
Trump’ın, İran’daki gelişmeleri yakından izlediklerini belirterek bölgeye büyük bir donanma filosu gönderildiğini açıklamasına İran yönetiminden sert yanıt geldi.
Adının gizli kalması şartıyla konuşan İranlı üst düzey bir yetkili, ABD’nin olası bir saldırısının karşılıksız kalmayacağını vurguladı. Yetkili, şu ifadeleri kullandı:
“Bu sefer, ister sınırlı, ister sınırsız, ister hassas, ister kinetik desinler; bize yönelik her türlü saldırıyı topyekûn bir savaş sayılacak ve buna mümkün olan en sert şekilde karşılık vereceğiz.”
Haberin Devamı
ABD’nin Orta Doğu’ya askeri filo sevk etmesine dikkat çeken İranlı yetkili, Washington’un bu hamlesinin gerçek bir çatışma amacı taşımamasını umduklarını söyledi. Ancak İran ordusunun her ihtimale karşı hazırlıklı olduğunu belirten yetkili, şöyle konuştu:
“ABD’nin yaptığı askeri yığınağın bir çatışmaya dönüşmemesini temenni ediyoruz. Ancak ordumuz en kötü senaryoya hazır. Bu nedenle İran tamamen teyakkuz halindedir.”
İran’ın egemenliğini savunmanın kırmızı çizgi olduğunu vurgulayan yetkili, ABD’ye açık bir uyarıda bulundu:
“Amerikalılar İran’ın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal ederse, buna mutlaka karşılık vereceğiz.”
Yetkili, verilecek karşılığın içeriğine ilişkin ise detay paylaşmaktan kaçındı.
İranlı yetkili, ülkesinin kendini savunmasının bir zorunluluk olduğuna işaret ederek şu değerlendirmede bulundu:
“ABD’nin süregelen askeri tehdidi altında olan bir ülkenin, saldırıyı püskürtmek ve İran’a saldırmaya cüret eden her kim olursa olsun dengeyi yeniden tesis etmek için elindeki tüm imkânları kullanmaktan başka seçeneği yoktur.”
İRAN’IN FÜZELERİ BÜYÜK TEHDİT
Haziran ayında yaşanan 12 günlük savaşın ardından cephaneliğini yeniden inşa etmeye başlayan İran, ABD’nin ilk adımı atmasını bekliyordu. İstihbarat analizleri, İran’ın Çin’den ithal ettiği yakıtların, 500’e kadar balistik füzeyi karşılayabileceği kapasiteye sahip olduğunu ortaya çıkardı.
Haziran’daki savaş İran’ın füze kapasitesini zayıflattı ancak bitirmedi. İran’ın sahip olduğu kısa menzilli balistik füzelerden oluşan geniş cephanelik büyük ölçüde korundu.
Batı istihbaratına göre İran, savaştan sonra füze programını yeniden inşa etmeye öncelik verdi. İran’ın cephaneliğinin önemli bölümünün, yer altı tesislerinde korunduğu belirtildi.
İran’ın ayrıca, geçen yıl Bender Abbas Limanı’na yüzlerce füze üretimine yetecek miktarda sodyum perklorat ithal ettiği, Çin–İran hattında düzenli sefer yapan kargo gemileriyle tespit edildi.
“İRAN’IN GÜCÜ SINIRLARI AŞABİLİR”
Uzmanlar, az sayıdaki İran füzesinin bile ABD savunmasını aşmasının orantısız sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
Olası bir askeri müdahalenin büyük riskler barındırdığını belirten uzmanlar, İran‘ın merkezi otoriteyi ayakta tuttuğu gücün içerden dışarıya dönerek sınırları aşabileceğini söyledi.
