Meteoroloji’den El Niño değerlendirmesi…

2027 yılının ilk üç ayında ise sıcaklıkların ve yağışların mevsim normalleri civarında olması öngörülüyor.

Ancak Meteoroloji Dairesi’nin de yakından takip ettiği tropikal Pasifik’te gelişmekte olan El Niño iklim olayının Kıbrıs’ta mevsimsel tahminlerin tutarlılığını etkileyebileceği ifade ediliyor.

El Niño’nun gerçekleşmesi halinde, bölgede daha sıcak hava koşulları, daha uzun ve şiddetli kuraklık dönemleri ve kısa süreli şiddetli yağışlar olabileceği belirtiyor. Özellikle, altyapısı yetersiz şehirlerde etkili olabilecek kısa süreli şiddetli yağışların ciddi risk oluşturabileceği uyarısında bulunuluyor.

Meteoroloji Dairesi Müdürlüğü’ne yeni atanan ve dairenin ilk kadın müdürü olan Mediha Orun Sarp ile sonbahar ve kışa ilişkin mevsimsel sıcaklık ve yağış tahminlerini, El Niño’nun Kıbrıs’ı nasıl etkileyebileceğini ve 2026’da şu ana kadar kaydedilen rekorları konuştuk.

- Eylülde ortalama sıcaklık normalinin 0,5 derece üzerinde oldu

Sarp, 2026 yazında geçmiş yıllardaki kadar aşırı sıcaklık rekorları yaşanmadığını ancak yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklıkların oldukça fazla olduğunu belirtti.

Eylül ayı sonuna kadarki veriler üzerinden değerlendirmelerde bulunan Sarp, 2026’da ocak, şubat, temmuz, ağustos ve eylül aylarında ortalama sıcaklıkların normallerin üzerinde; mart ve nisan aylarında ise altında gerçekleştiğini belirtti.

Sarp, geçen ay ortalama sıcaklığın 26,2 derece hesaplandığını, bu değerin eylül ayı normalinin (25,7 derece) 0,5 derece üzerinde olduğunu kaydetti.

Sarp, 2026 Şubat’ın, 1975-2026 yılları arasındaki son 51 yıllık dönemde, kayıtlara geçen en sıcak ikinci şubat ayı olduğunu söyledi.

Şubat 2026’da ortalama sıcaklık 13,9 derece olarak hesaplandı. Bu değer, 11,4 derece olan normalinin 2,5 derece üzerinde oldu. En sıcak şubat ayı 2016’da (14,1°C) kaydedilmişti.

Sarp, bu yıl son 51 yılın en sıcak ikinci şubat ayı yaşanırken, geçen yıl şubat ayında ülke tarihin en düşük hava sıcaklığının ölçüldüğünü hatırlattı.

Şubat 2025, en soğuk beşinci şubat ayı olmuştu. 25 Şubat 2025’te Geçitkale’de sıcaklık -6,2 dereceye düşmüştü.

-Geçen ay yağışlar normalinin yüzde 168 üzerinde gerçekleşti…Ağustosta yağış ve rüzgâr rekoru

Sarp, 2026’da ocak, mart, nisan, mayıs, temmuz, ağustos ve eylül aylarında yağışların normallerinin üzerinde; şubat ve haziran aylarında ise normallerinin altında gerçekleştiğini belirtti.

Sarp, geçen ay metrekareye 17,7 kilogram yağış ölçüldüğünü belirterek, geçen ay yağışların normalinin (6,6 kg/m2) yüzde 168 üzerinde gerçekleştiği bilgisini paylaştı.

Sarp, Mart 2026’nın, son 51 yıllık dönemde, 1987 ve 2003’ten sonra en yağışlı üçüncü mart ayı olduğunu söyledi. Sarp, mart ayı yağış normali metrekareye 35 kilogram iken, 2026 Mart’ta metrekareye 84 kilogram yağış kaydedildiğini belirtti.

Sarp, Ağustos 2026’nın son 51 yılın en yağışlı ağustos ayı olduğunu belirterek, metrekareye 20,9 kilogram yağış ölçüldüğünü söyledi. Sarp, bunun 1,8 kg/m2 olan ağustos ayı normalinin yaklaşık yüzde 1.061 üzerinde olduğunu kaydetti.

Ağustos ayında bir başka rekorun da rüzgar hızında kırıldığını belirten Sarp, 29 Ağustos’ta Gemikonağı’nda rüzgar hızının saatte 181.6 kilometre ulaştığını belirtti. Önceki rüzgâr hızı rekoru, 2024’te Serdarlı’da saatte 171 kilometre olarak kaydedilmişti.

-“İklim değişikliği yağış ve rüzgarın şiddetini artırıyor”

Ağustosta genellikle sıcaklık rekorları beklenirken bu yıl yağış ve rüzgâr rekorları kırıldığını belirten Sarp, ağustos yağışlarının sıra dışı olmadığını, yaz aylarında “kararsızlık yağışları” diye bilinen gök gürültülü sağanakların görülebileceğini ancak iklim değişikliyle birlikte bu yağışların ve rüzgârın şiddetini artırdığını belirtti.

Ağustosta ölçülen 20,9 kg/m2’lik yağışın ada geneli ortalaması olduğunu, bazı bölgelerde daha yüksek değerler kaydedildiğini, Akıncılar’da 85 kg/m2 ve Geçitkale’de 50 kg/m2 yağış ölçüldüğünü aktaran Sarp, “50 yıl öncesine baktığımızda bunlar ağustos ayı için büyük rakamlar ama çok da sıra dışı değil. Ancak iklim değişikliğiyle birlikte özellikle kararsızlık yağışları, gök gürültülü sağanaklar ve rüzgâr da şiddetini artıyor.” dedi.

- Kış aylarında sıcaklıklar normalin altında bekleniyor

Önümüzdeki kış dönemine ilişkin sıcaklık tahminlerini de paylaşan Sarp, mevcut koşullarda, ortalama sıcaklıkların ekim, kasım ve aralık aylarında normalinin altında; ocak, şubat ve mart aylarında ise normali civarında olması beklendiğini söyledi. Sarp, “Bu ay ve önümüzdeki iki ayda çok aşırı bir soğuma beklenmiyor; normalinin 2 ile 3 santigrat altında olması öngörülüyor” dedi.

Sarp, yağışların ise ekim, kasım ve aralık aylarında özellikle Karpaz ile Kuzey Sahil ve Beşparmaklar bölgesinde normallerinin üzerinde; ocak, şubat ve mart aylarında ise normalleri civarında olması beklendiğini belirtti.

Mevsimsel tahminlere göre bu ay normalinin üzerinde yağış beklendiğini belirten Sarp, “Şu an bu tahminlerle uyumlu bir görünüm var. Ekim ayının ilk iki gününde ülke genelinde güzel yağışlar gerçekleşti” dedi. Yeşilırmak’ta 41 kg/m2, Kalkanlı’da 35 kg/m2, Geçitkale’de 24 kg/m2, Taşkent’te 43 kg/m2 yağış kaydedildiğini belirtti.

Sarp, bu ay Karpaz bölgesinde normalin yüzde 40 üzerinde yağış beklentisi olduğunu da belirtti.

- El Niño, Kıbrıs’ı etkileyebilir mi?

Sarp, Meteoroloji Dairesi’nin de yakından takip ettiği El Niño iklim olayına dikkat çekti.

Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) El Niño koşullarının oluşma olasılığının yüzde 100 olduğunu ve bu durumun Şubat 2027’ye kadar sürmesinin beklendiğini açıkladığını belirten Sarp, El Niño’nun Kıbrıs’taki mevsimsel tahminlerin tutarlılığını etkileyebileceğini söyledi.

Kıbrıs gibi Doğu Akdeniz ülkelerinin El Niño’dan doğrudan değil, atmosferik dolaşım değişiklikleri yoluyla dolaylı olarak etkilendiğini belirten Sarp, en son 2023-2024 dönemindeki güçlü El Niño sırasında dünyada sıcaklık rekorlarının kırıldığını, aynı şekilde Kıbrıs’ta da 2024 yılının ocak, şubat, mart, nisan ve haziran aylarında sıcaklık rekorları kırıldığı anımsattı.

Sarp, “Eğer El Niño koşulları gerçekleşirse; Kıbrıs’ta yaz ve kış aylarında ortalamanın üzerinde sıcaklıklar, daha uzun ve şiddetli kuraklık dönemleri yaşanması ve yağışların düzensizleşmesi bekleniyor. Toplam yağışlarda azalma olabilir ancak kısa süreli şiddetli yağışların artması bekleniyor. Bu, ülkemiz için en tehlikeli yağış şeklidir; özellikle altyapısı yetersiz şehirlerde kısa süreli şiddetli yağışlar büyük bir tehlikedir.” dedi.

-İklim değişikliğiyle mücadele…Meteoroloji radarı yok

Sarp, IPCC (Hükümetleraras İklim Değişikliği Paneli) Nisan 2026 raporuna göre küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesine döneme göre 1,4 °C arttığına, 9 bin 580 Gt (Gigaton) buzulun eridiğine, küresel deniz seviyesinin 9,4 cm yükseldiğine ve küresel deniz suyu sıcaklıklarının ise 0,6 °C arttığını belirtti. Sarp, iklim değişikliyle birlikte hava olaylarının şiddetinin arttığını, kuraklıkların daha uzun ve şiddetli hale geldiğini ve kısa süreli şiddetli yağışların da arttığını ifade etti.

Sarp, “Ülkemiz zaten yarı kurak iklim kuşağında ve sürekli kuraklık yaşıyoruz” diyerek, iklim değişikliğiyle mücadele edilmemesi halinde kuraklıkların şiddeti ve süresinin artacağını belirtti.

“‘İklimi değişemiyorsan, kendini değiştir’ mantığıyla iklim değişikliğiyle mücadelede kendimizi hazırlamalıyız” diyen Sarp, iklim değişikliğiyle mücadelenin hükümet politikası gerektirdiğini vurguladı.

İklim değişikliğiyle mücadelede, afet meydana gelemeden önce risk yönetimine odaklanılması gerektiğini vurgulayan Sarp, özellikle büyük şehirlerde meteorolojik verilerin şehir planlamasında kullanılmasının önemine işaret etti.

Dairede, ülke genelindeki 47 istasyondan 51 yıllı kapsayan verilerin bulunduğunu belirten Sarp, bu verilerin belediyeler, kamu kurumları ve odalar tarafından altyapı çalışmalarında kullanıldığını söyledi. Sarp, özelikle Gönyeli-Alayköy Belediyesi ve Lefkoşa Türk Belediyesi ile sürekli veri paylaşımında bulunduklarını aktardı.

İklim değişikliyle birlikte ülkelerin erken uyarı sistemlerine önem vermeye başladığını belirten Sarp, “Bu sistemlerden en önemlisi olan meteoroloji radarı bizim ülkemizde maalesef henüz yok. Bu nedenle Meteoroloji Mühendisleri Odası ile Meteoroloji Dairesi olarak kendi erken uyarı sistemimizi geliştirmek adına çalışmalar yürütüyoruz” dedi.

- Hava Tahminleri Merkezi…

Sarp, Meteoroloji Dairesi’nin nisan ayında hizmete giren Hava Tahminleri Merkezi’nin 24 saat esasına göre ve Dünya Meteoroloji Teşkilatı standartlarında çalıştığını belirterek, merkezdeki verileri Türkiye aracılığıyla Dünya Meteoroloji Teşkilatı’nın sistemine aktardığını kaydetti. Sarp, bir hava tahminci ekip şefi ile iki gözlemcinin merkezde görev yaptığını aktardı.

Sarp, dairenin en büyük eksikliğinin; meteoroloji mühendisi, hava tahmincisi, teknisyen ve jeofizik mühendisi kadrolarında olduğunu belirtti.

Sarp, Ercan Havalimanı’nda pist başlarını görebilecek nitelikte bir meteoroloji kulesinin gerekli olduğunu belirterek, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Faiz Sucuoğlu’nun yerinde yaptığı incelemede Ercan’da böyle bir kulenin gerekli olduğu yönünde açıklama yaptığını aktardı.

Meteoroloji Dairesi’nin ilk kadın müdürü olan Sarp, dairedeki teknik kadroları güçlendirmek, dairenin yeni yazılım programıyla bilimsel verilerin uzmanlara kolayca erişimini sağlamak, bir Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) bölümü kurmak, meteoroloji bilimini daha ileriye taşımak ve diğer paydaş mesleklerle iş birliği yapmanın hedefleri arasında olduğunu söyledi.