4 düşman kardeş, Güney Kıbrıs, Yunanistan, İsrail ve ABD “Doğu Akdeniz Enerji Merkezi” kurdu

ABD’nin Huston kentinde yapılan 3+1 Doğu Akdeniz Enerji Diyaloğu toplantısında, Rice Üniversitesi bünyesinde Doğu Akdeniz Enerji Merkezi’nin kurulması kararlaştırıldı; taraflar enerji güvenliği ve bölgesel iş birliğini güçlendirecek yol haritası üzerinde uzlaştı.

Güney Kıbrıs, Yunanistan, İsrail ve ABD arasındaki “3+1 Doğu Akdeniz Enerji Bakanlar Diyaloğu'nun dün ABD’nin Huston kentinde gerçekleştirilen toplantısının ardından ortak açıklama yayımlandı.

Riknews ve diğer internet gazeteleri ortak açıklamada, 4 ülkenin ortak kararıyla Rice Üniversitesi’nin Baker Kamu Politikası Enstitüsü’nde  “Doğu Akdeniz Enerji Merkezi’nin (Eastern Mediterranean Energy Center) kurulduğunun duyurulduğu bildirildi.

Ortak açıklamaya dayandırılan habere göre Huston’daki toplantı, Kasım 2025’te Atina’da gerçekleştirilen 3+1 Enerji Diyaloğu toplantısında alınan, Doğu Akdeniz bölgesinde enerji gelişimi ve güvenliğinin ileri götürülmesi inisiyatiflerinin hayata geçirilmesi hedefiyle gerçekleştirildi

4 taraf ülke, ortak ilgi alanlarındaki hedefleri ve somut eylemlerinin kaydedileceği bir iş birliği yol haritası oluşturulmasında ve bu yıl içerisinde onaylanmasında uzlaştı.

Habere göre ortak açıklamada Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail arasındaki, Amerikan şirketlerine fırsatlar yaratabilecek bölgesel bağlantı inisiyatif ve projelerinin (GSI) önemine vurgu yapıldı.

Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridorunun (IMEC) ekonomik dayanıklılık ve gıda zinciri güvenliğinin güçlendirilmesi açısından öneminin altı çizildi. Bu inisiyatiflerin, enerji ikmal kaynaklarının çeşitlendirilmesi aracılığıyla temel ekonomik refah unsurları olduğu görüşüne yer verildi.

İlk eylemlerden birinin, “siber güvenlik ve kritik altyapıların fiziki korunmasıyla ilgili çalışma grubu oluşturulması” olmasında uzlaşıldı. 4 taraf ülke, Doğu Akdeniz Enerji Merkezi’nin (Eastern Mediterranean Energy Center) Rice Üniversitesi’nin Baker Kamu Politikası Enstitüsü’nün çalışmaya başlamasını da kutladı.  

Merkezin, katılımcı ülkeler arasında siyasi diyaloğun ve araştırmanın desteklenmesinde ve yenilikçi enerji çözümleri alanında özel sektörde ve devlette ekipler kurulmasındaki rolüne atıf yapıldı. Bir sonraki bakanlar toplantısının ise İsrail’de gerçekleştirilmesine karar verildi.

Huston’daki toplantıda Güney Kıbrıs’ı ve Yunanistan’ı Enerji bakanları Mihalis Damianos ve Stavros Papastavros, İsrail’i Büyükelçisi Yechiel Leiter ve ABD’yi Enerji Bakanı Chris Write temsil etti.

Rum Enerji Bakanı Mihalis Damianos 3+1 bakanlar görüşmesinde, Güney Kıbrıs, Yunanistan, İsrail ve ABD’ iş birliğinin “yoğun jeopolitik yeniden yapılanmalar ve enerji güvenliğine ilişkin meydan okumaların arttığı bir dönemde daha büyük derinlik kazandığını” söyledi.

Enerji izolasyonunun kaldırılmasının Güney Kıbrıs için stratejik öncelik olduğuna işaret eden Damianos bu çerçevede “Great Sea Interconnector/GSI” projesinin, Güney Kıbrıs ve İsrail’i Yunanistan üzerinden AB elektrik enerjisi iç piyasasına bağlayarak geniş bölgesel iş birliği platformu olabileceğini kaydetti. ABD’nin, stratejik bağlantı projelerinin hayata geçirilmesine verdiği desteğin önemine de vurgu yaptı.