Mahkemelerde fotoğraf çekmek ve açık isim yazmak yasaklandı

Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu, "Birleştirilmiş Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasa Tasarısı"nı oy çokluğu, "Güvenlik Kuvvetleri Mahkemesi ile Güvenlik Kuvvetleri Yargıtayının Kuruluşu ve Yargılama Usulü Yasa Tasarısı"nı ise oy birliğiyle onayladı.

Yarın öğleye kadar yer yer sağanak bekleniyor İçeriği Görüntüle

Genel Kurul’da ayrıca "Dijital Dünyada Çocuk Haklarına İlişkin Geçici ve Özel Komite" tarafından hazırlanan rapor da ele alındı.

Genel Kurul'da, Birleştirilmiş Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasa Tasarısı üzerine söz alan Ulusal Birlik Partisi (UBP) Milletvekili Alişan Şan, görüşülen yasaların uzun süredir değişiklik yapılmayan yasalar olduğuna dikkat çekerek, düzenlemenin “devrim niteliğinde” olduğunu kaydetti, emek veren herkese teşekkür etti.

Şan, düzenlemelerle mahkemelerin yükünün azaltılmasının hedeflendiğini belirterek, ilk tahkikat sürecinin kaldırılması, yargıç sayısının artırılması, teminat sürelerinin uzatılması, masumiyet karinesi, erteleme ve tutukluluk halleri, avukat atanması gibi maddelere değindi, küçük toplumlarda özellikle masumiyet karinesi gibi konuların önemini vurguladı.

- Özuslu

Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Milletvekili Sami Özuslu da, masumiyet karinesi kavramının önemine dikkat çekerek, bunun en basit tabiriyle kişinin mahkeme karar verinceye ve istinaf süreci tamamlanana kadar suçsuz kabul edilmesi prensibi olduğunu kaydetti. Özuslu, bunun “göz bebeği" gibi korunması gereken bir kural olduğunu belirtti.

Özuslu, Medya Etik Kurulu’nun gazetecilik meslek ilkelerinin dördüncü maddesinde yer alan; “Basın yayın organları masumiyet karinesine saygılı olmalı. Suçluluğu yargı kararıyla sabit olmadıkça herhangi bir kişiyi suçlu ilan edecek yayın yapmaktan kaçınmalıdır. Yargı süreci devan eden davalarda iddialar ve savunmalar adil ve dengeli biçimde aktarılmalıdır.” ifadelerine yer verdi.

Ancak bunun maddi, sosyal ve siyasi gücü olmayan insanların en fazla korunması gereken bir alan olduğuna dikkat çeken Özuslu, kamuya mal olmuş kişilere yönelik farklı bir uygulama üzerinde çalışılması gerektiğini söyledi.

Özuslu, kamuya mal olmuş kişilerle ilgili bir ayrım yapılmazsa ve buna bir yıla kadar hapis cezası öngörülürse, ülkede basın özgürlüğünün çok geri bir noktaya gideceğini savundu.

“Kamuya mal olmuş kişilerin ismini, fotoğrafını yayınlama yasağı getirmek neyin nesidir? Bu düpedüz açık bir sansürdür.” diyen Özuslu, “Vatandaşı ve kamusal yer alanda tutmuş kişileri ayıralım. Yoksa sapla saman çok karışacak.” ifadelerini kullandı.

- CTP’nin kamuya mal olmuş kişilere yönelik yeni madde önerisi oy çokluğuyla reddedildi

Özuslu’nun konuşmasının ardından tasarının bütünü üzerinde görüşmeler tamamlandı. Ardından, Birleştirilmiş Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasa Tasarısı'nın madde madde görüşülmesine geçildi.

CTP grubu, tasarının "23b maddesine" yeni beşinci fıkra eklenmesi önerisinde bulundu. Öneriyi sunan CTP Milletvekili Ürün Solyalı, kamuya mal olmuş kişiler ile seçilmiş veya atanmış kamu görevlilerinin kendi görevleriyle ilgili meselelerde, bir suç işlemişlerse açık isim ve görüntüsünün basın tarafından paylaşılmasının suç olmaktan kaldırılması gerektiğini kaydetti. Solyalı, bu maddenin basının daha demokratik bir toplum adına denetim yapması için önemli olduğunu belirtti.

Genel Kurul’da, CTP grubu tarafından yapılan önerinin dikkate alınıp alınmamasına yönelik oylamada, öneri oy çokluğuyla reddedildi.

Madde madde görüşülmesinin tamamlanmasının ardından Birleştirilmiş Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasa Tasarısı'nın bütünü oy çokluğuyla kabul edildi.

Genel Kurul, ardından Güvenlik Kuvvetleri Mahkemesi ile Güvenlik Kuvvetleri Yargıtayının Kuruluşu ve Yargılama Usulü (Değişiklik) Yasa Tasarısı'nı ele aldı.

Hukuk, Siyasi İşler, Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Yasemin Öztürk tasarıya ilişkin komite raporunu okudu. Madde madde görüşülmesinin ardından bütünü üzerinde yapılan oylamada, tasarı oybirliğiyle kabul edildi.

-Dijital Dünyada Çocuk Haklarına İlişkin Geçici ve Özel Komite’nin raporu ele alındı

Genel Kurul’da son olarak Dijital Dünyada Çocuk Haklarına İlişkin Geçici ve Özel Komite’nin raporu ele alındı. Komite başkanı Hasan Küçük, raporu okudu.

Küçük, dijital çocuk güvenliğine ilişkin komitenin tespitlerini paylaştı. Dijital çocuk güvenliği reformunun henüz kurumsallaşmadığını söyleyen Küçük, komite çalışmalarında çocuk hakları temelli, yaşa uygun dijital ortam düzenleme prensibi, koruyucu, eğitici, denetleyici ve aileyi güçlendirici yaklaşımların temel aldığını kaydetti.

Sınırlı ve kontrollü sosyal medya kullanımı üzerinde durulduğunu belirten Küçük, uluslararası kurumlar ve diğer ülkeler tarafından yapılan çalışmaları paylaştı, bu kapsamda ülkeye uygun olacak şekilde hazırlanan eylem önerilerini sıraladı.

“Komitemiz, dijital dünyanın çocuklar üzerindeki etkisinin artık sadece bireysel bir mesele değil, toplumsal güvenlik, eğitim ve gelecek meselesi olduğu kanaatine varmıştır.” diyen Küçük, bu nedenle çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik kapsamlı bir yasal düzenleme yapılması, kurumlar arası eşgüdümlü bir yapı kurulması, eğitim, denetim ve platform sorumluluğunu içeren çok boyutlu bir politika uygulanması taleplerini dile getirdi.

Raporu okumasının ardından rapor hakkında söz alan UBP Milletvekili Hasan Küçük, bu kapsamda yaptıkları çalışmalara değinerek, Türkiye Cumhuriyeti’nde yetkililerle kapsamlı temaslarda bulunduklarını, 90’a kadar farklı makale ve çalışma incelediklerini kaydetti ve katkı koyanlara teşekkür etti.

Söz konusu çalışmanın kendisi için çok önemli olduğunu, bunun geleceği koruma meselesi olduğunu kaydeden Küçük, raporu Cumhurbaşkanı’na da ileteceğini söyledi ve konunun Cumhurbaşkanlığı düzeyinde de ele alınması gerektiği inancını paylaştı.

Bu gibi çalışmaların tek ülkeyle sınırlı kalmayacağını, ülkelerarası çalışmaların yapılmasının zorunlu olduğunu söyleyen Küçük, çocukların dijital dünyadaki mağduriyetlerinin günlük hayatlarına etkilerine dikkat çekti, bunun ev içi şiddet ve aile bütünlüğünün bozulmasına kadar gidebildiğinin tespitini yaptıklarını ifade etti.

- Çavuşoğlu

Milli Eğitim Bakanı Nazım Çavuşoğlu da, rapor hakkında söz alarak, raporun çok kapsamlı bir rapor olduğunu belirterek, çalışmalarından dolayı komite üyelerine teşekkür etti.

Dijital zorbalıkla ilgili dünyada çok büyük sorunlar ortaya çıktığını kaydeden Çavuşoğlu, bakanlık olarak güvenli internet konusunda yıllarca mücadele ettiklerini ancak teknik altyapı olarak yaş gruplarına göre sınırlandırma yapılamamasından dolayı kötü maksatlı yayınlara erişimin kısıtlama yapılamadığını belirtti.

Çavuşoğlu, konunun tüm ülkelerde tartışılıyor olduğunu belirterek, okul müdürleriyle de beraber bir çalışma yürüttüklerini ifade etti ve bu kapsamda bu rapordan faydalanacaklarını kaydetti. Çavuşoğlu, 2026-2027 eğitim öğretim yılında hedeflenen adımların atılması için çalışacaklarını da belirtti.

- Çolakoğlu

CTP Milletvekili Şifa Çolakoğlu da söz olarak, hazırlanan raporun içeriğine ve kapasitesine dikkat çekerek, Kıbrıs Türk halkı ve beşeri kaynaklarıyla bir kez daha gurur duyduğunu kaydetti.

Çolakoğlu, çocukları ve gençleri doğrudan etkileyen bir konunun çok hassas bir konu olduğunu söyleyerek, raporda ortaya konulan eylemlerin kısa sürede hayata geçirilmesi temennisinde bulundu.

Çolakoğlu, bu kapsamda kısa vadede planlanan eylemlerin bürokrasiye boğulmaması ve uzun süreye yayılmamasının önemli olduğunu belirtti.

- Şahiner

CTP Milletvekili Salahi Şahiner de, öncelikle komitede farkındalığı oluşturduğu için komite başkanı Hasan Küçük’e ve katkı koyan tüm uzmanlara teşekkür etti.

Şahiner, dijital mecraların insan hayatının her noktasına ulaştığı bu döneme ülkelerin hazırlıksız yakalandığını ve alarm düğmesine bastığını kaydederek, artık çocukların dijital dünyada korunmasının bir ihtiyaç olduğunu belirtti.

Şahiner, ülkelerin uyguladığı sosyal medyaya erişim yaşı sınırlamasının yeterli bir tedbir olmadığı görüşünü de paylaştı.

Sosyal medya platformlarının suç teşkil edebilen içeriklere yönelik devlet olarak ne yapılabileceği konusunda Türkiye’de Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’yla (BTK) yapılan görüşmelere dikkat çeken Şahiner, Türkiye’de ve tanınan diğer ülkelerde sosyal medya platformlarının temsilci bulundurması gerekliliğine dikkat çekti.

Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı’nın "BTHK üzerinden içerik sınırlamalarına gidilmesi" yönündeki açıklamasını da anımsatan Şahiner, bunun “mümkün olmayacağı” görüşünü paylaştı. Şahiner, ilgili ülkenin sosyal medya içerik sağlayıcısıyla ilgili anlaşmasının kendi mevzuatına aykırı olması üzerine yapıldığını kaydederek, bu konunda ülkeler arasındaki mevzuatların uyumlu olmadığını belirtti.

Oyun şirketlerine yönelik devletlerin açtığı davalara da örnek veren Şahiner, bunun yapılabilmesi için platformlarla iletişim kurulacak bir mekanizmaya ihtiyaç olduğunu kaydetti. Sosyal faaliyetlerin artırılması gerektiğini ve bu imkanların sağlanması için müfredatta da düzenleme ihtiyacı olduğunu belirten Şahiner, en büyük işin Milli Eğitim Bakanlığına düştüğünü söyledi.

- Hasipoğlu

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu ise, bakanlık olarak konuya çok önem verdiklerini kaydederek, yürütülen çalışmalarda ve Türkiye’deki temaslarda yer aldıklarını belirtti.

Hasipoğlu, çocukların hayatının artık sokakta değil, dijital dünyada olduğunu söyleyerek, bunun birçok tehlike barındırdığı uyarısında bulundu. Hasipoğlu, “Sınırlama getirmek mecburiyetindeyiz.” dedi.

Çocukların yaşadığı odaklanma sorununa da dikkat çeken Hasipoğlu, bunun en büyük tehlikelerden biri olduğunu söyledi.

Raporun eyleme dönüştürülmesinin önemine de işaret eden Hasipoğlu, bakanlık olarak bu kapsamda yapacakları çalışmaları sıraladı, dijital okuryazarlık eğitimi, bilgilendirici videolar, web sitesi, Sosyal Hizmetler Dairesi ve polis ile eşgüdüm içerisinde dijital ihbar hattının yürürlüğe konulacağını kaydetti.

İnternet servis sağlayıcılarıyla hafta içerisinde bir toplantı yapıldığını söyleyen Hasipoğlu, internet servis sağlayıcılarından internet paketi alan ailelere özel çocuklara uygun olacak paketlerin olması yönünde çalışmaların yürütüldüğünü belirtti.

Milletvekili Küçük de, yerinden söz alarak, bu kapsamda ev içi şiddet önlemeyle ilgili yasanın paralel olarak ilerlemesinin önemine dikkat çekti, bakanlık tarafından bunun değerlendirilmesi talebinde bulundu.

Hasipoğlu da, taslak çalışmanın sürdüğünü, tüm milletvekilleriyle istişare içerisinde olacağını söyledi.

Raporun ele alınmasıyla birlikte Meclis Genel Kurulu bugünkü çalışmalarını tamamladı. Meclis Genel Kurulu, yarın denetim göreviyle yeniden toplanacak.