Dünyanın zirvesi aslında Everest değil: Yıldızlara en yakın nokta belli oldu
Yüzyıllardır Everest Dağı, Dünya üzerindeki en yüksek nokta olarak kabul edilse de bilimsel gerçekler çok daha farklı bir tabloyu ortaya koyuyor. Deniz seviyesinden yüksekliğe bakıldığında Everest tartışmasız lider olsa da, yıldızlara en yakın nokta sanılanın aksine Ekvador'da bulunuyor.
Everest birçok ölçüye göre yükseklik kralı olsa da, aslında uzaya daha yakın ve Dünya'nın çekirdeğine daha uzak olan mütevazı bir rakibi var. And Dağları'nda yer alan ve deniz seviyesinden 6.268 metre yükseklikteki aktif olmayan yanardağ Chimborazo, bu unvanın gerçek sahibi.
EVEREST'TEN DAHA KISA AMA DAHA YUKARIDA
Chimborazo'nun yüksekliği, Everest (8.849 metre) veya K2 (8.611 metre) gibi devasa dağların yanında oldukça küçük kalıyor. Aslında bu yanardağ, Güney Amerika’nın en yüksek noktası bile değil; And Dağları'ndaki zirveler arasında ancak 37. sırada yer alabiliyor.
Ancak işin içine astronomi ve jeofizik girdiğinde durum tamamen değişiyor. Dünya'nın ekvatoral şişkinliği nedeniyle Chimborazo'nun zirvesi, teknik olarak Güneş'e ve yıldızlara Everest’ten çok daha yakın bir konumda bulunuyor.
DÜNYA'NIN "ŞİŞKİN" YAPISI DENGELERİ DEĞİŞTİRİYOR
Peki, daha alçak bir dağ nasıl daha yüksekte olabiliyor? Cevap gezegenimizin şeklinde gizli. Dünya tam bir küre değil, "basık bir küremsi" formundadır. Gezegen döndükçe oluşan merkezkaç kuvveti, merkezde bir şişkinliğe neden olur.
Bu durum gezegenin ekvatora yakın bölgelerinin, kutuplara göre çok daha "kalın" olmasına yol açar. Everest, ekvatordan oldukça uzak bir enlemde yer alması nedeniyle bu "kalınlık" avantajından yararlanamıyor ve dezavantajlı konuma düşüyor.
EKVATOR ÇİZGİSİNİN SAĞLADIĞI BÜYÜK AVANTAJ
Everest, Nepal ve Çin sınırında, 28° kuzey enleminde yer alıyor. Öte yandan Chimborazo, neredeyse tam olarak ekvator üzerinde, sadece 1° güney enleminde bulunuyor. Dünyanın "en kalın" kısmına bu kadar yakın olması, onu merkeze en uzak nokta yapıyor.
Bu bilimsel gerçek, Chimborazo'nun zirvesine çıkan birinin Everest'teki birinden fiziksel olarak uzaya daha yakın olduğu anlamına geliyor. Yani "Dünyanın zirvesindeyim" demek için Everest'in ölümcül şartlarıyla boğuşmak tek seçenek değil.
EVEREST Mİ CHIMBORAZO MU?
Everest'i fethetmek genellikle ana kampa 10 günlük bir yürüyüş, haftalarca süren vücut alıştırma süreci ve sonrasında yedi ila dokuz günlük yorucu bir tırmanış gerektiriyor. Bu süreç hem maliyetli hem de hayati risklerle dolu.
Buna karşılık Chimborazo'ya tırmanmak yaklaşık iki haftada tamamlanabiliyor. Dağcılar yüksekliğe alıştıktan sonra, zirveye giden son tırmanış yolu sadece bir ila iki gün sürüyor. Bu da onu uzaya dokunmak isteyen maceracılar için çok daha cazip bir rota kılıyor.